Cốm thảo dược cho người phì đại tiền liệt tuyến

30/11/2021 14:08

Từ những thảo dược dễ dàng tìm thấy trong tự nhiên, GS.TS Trần Hữu Dàng và cộng sự tại Trường ĐH Y Dược Huế đã nghiên cứu, bào chế được sản phẩm hỗ trợ điều trị hiệu quả cho bệnh nhân phì đại tuyến tiền liệt...

38-1638242189.jpg
Đan sâm - thành phần quan trọng của Cốm tiền liệt thanh giải.

Phát triển đề tài từ một luận án tiến sĩ

Trong đề tài luận án tiến sĩ của mình, PGS.TS Nguyễn Thị Tân đã nghiên cứu và cho ra đời bài thuốc “Tiền liệt thanh giải” từ bài thuốc cổ phương “Tứ diệu hoàn” được tìm thấy trong tác phẩm cổ “Thành phương tiện độc”.

Vốn là bài thuốc dùng để điều trị các trường hợp rối loạn tiểu tiện với các vị thuốc Hoàng Bá, Thương truật, Ý dĩ nhân, Ngưu tất, PGS.TS Nguyễn Thị Tân đã bổ sung thêm nhiều vị thuốc khác như Đan sâm, Vương bất lưu hành, Bạch hoa xà thiệt thảo, Hồng hoa để trở thành bài thuốc điều trị bệnh phì đại tuyến tiền liệt lành tính.

Bài thuốc được nghiên cứu từ năm 2014 đến năm 2018 thì công bố. Theo PGS.TS Nguyễn Thị Tân, bệnh nhân sử dụng sản phẩm trong vòng một tháng thì dòng tiểu được cải thiện, các triệu chứng bệnh thuyên giảm, sức khỏe ổn định.

Tuy nhiên, theo nhận định GS.TS Trần Hữu Dàng và các cộng sự, do kỹ thuật bào chế đơn giản, sử dụng dung môi chiết là nước nên cốm tiền liệt thanh giải do PGS.TS Nguyễn Thị Tân và các cộng sự nghiên cứu phát triển trong đề tài nghiên cứu luận văn tiến sĩ vẫn còn một số hạn chế.

Như còn nhiều tạp chất, một số hoạt chất có tác dụng dược lý không hòa tan trong nước nhưng không chiết được. Thêm vào đó, việc sử dụng sacaroza làm tá dược tan nên lượng thuốc bệnh nhân phải uống khá nhiều (120 gram mỗi ngày).

Vì thế, việc tối ưu hóa quá trình bào chế là cần thiết để bài thuốc có thể phát huy hiệu quả. Theo đó, nhóm nghiên cứu của GS.TS Trần Hữu Dàng và cộng sự đã sử dụng dung môi ethanol để chiết được các hoạt chất vừa có tác dụng dược lý vừa để đảm bảo chất lượng, hạn chế tạp chất.

Nhóm nghiên cứu cũng có thay đổi so với bài thuốc Tiền liệt thanh giải trước đó mà PGS.TS Nguyễn Thị Tân thực hiện để sản phẩm thu được có thể sử dụng cho bệnh nhân đái tháo đường.

Chủ trị của bài thuốc Tiền liệt thanh giải là hoạt huyết hóa ứ, thanh thấp nhiệt, thông lợi bàng quang, bổ thận, phù hợp để điều trị các triệu chứng và cả nguyên nhân gây phì đại tuyến tiền liệt lành tính.

Trong nghiên cứu mới do GS.TS Trần Hữu Dàng là chủ nhiệm, nhóm nghiên cứu đã thêm vào bốn vị thuốc mới là hồng hoa, đam sâm, bạch hoa xà thiệt thảo, Vương bất lưu thành (quả xộp, trâu cổ) giúp tăng cường hoạt huyết, hóa ứ, tiêu khối u, bồi bổ chức năng thận, giúp thông lợi tiểu tiện. Đan sâm có tác dụng dưỡng tâm an thần, rất phù hợp dùng cho người cao tuổi hay bị mất ngủ, khó ngủ.

“Quá trình nghiên cứu mất thời gian dài và cần nhiều công sức. Chúng tôi đã phải mày mò từ các sách y dược cổ truyền đến các nghiên cứu hiện đại để tìm ra được vị thuốc phù hợp với bài thuốc này. Đó là quá trình công phu và gian khổ kéo dài nhiều năm” - PGS.TS Nguyễn Thị Tân chia sẻ.

Hiệu quả trội hơn thuốc hiện đại

Từ các vị thuốc trên, nhóm nghiên cứu thực hiện qua các quy trình phơi khô, rửa sạch, cắt nhỏ, rồi đưa vào hệ thống chiết cô tuần hoàn ở áp suất giảm và ngâm toàn bộ bằng dung môi etanol theo tỷ lệ 1:5 trong nhiệt độ thích hợp rồi cô đặc dung dịch thu được và đem đi sấy khô trong điều kiện thích hợp. Chế phẩm thu về được đem đi nghiền mịn thành cốm.

Theo PGS Tân, chế phẩm mới thu được đạt được toàn bộ mục tiêu ban đầu nhóm nghiên cứu đề ra. Thay vì phải uống 120 gram thuốc như sản phẩm từ nghiên cứu cũ, người bệnh chỉ cần sử dụng 9 gram x 2 lần mỗi ngày.

Chế phẩm thu được có hoạt chất oleanolic và axit ursolic có tác dụng làm giảm khối u tuyến tiền liệt lành tính. Nhờ việc sử dụng Lactoza trong quá trình điều chế nên chế phẩm có thể sử dụng cho bệnh nhân đái tháo đường.

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Tân, khi tiến hành nghiên cứu này, nhóm đã cân nhắc tới việc sản xuất thành viên nang thay dạng cốm. Viên nang tiện lợi hơn để người bệnh mang theo hoặc khi sử dụng. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Thị Tân, người bệnh khi sử dụng sẽ hoà tan cốm vào nước để uống.

Nước được đưa vào ruột được hấp thụ vào máu nhanh, không mất thời gian tiêu hóa. Nếu là viên nang cứng, dạ dày mất thời gian để rã thuốc và có thể gây khó tiêu, nhất là khi bệnh nhân phì đại tuyến tiền liệt đều đã có tuổi, bộ máy tiêu hóa bắt đầu suy giảm chức năng.

Cốm tiền liệt thanh giải được 200 bệnh nhân nam trên 50 tuổi có biểu hiện rối loạn tiểu tiện, điều trị tại Khoa Nội tổng hợp và Lão khoa Bệnh viện Trung ương Huế, Phòng Bảo vệ sức khỏe cán bộ tỉnh Thừa Thiên - Huế, Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế, tự nguyện tham gia nghiên cứu. Kết quả, 96,15% bệnh nhân giảm triệu chứng sau hai tháng sử dụng.

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Tân, trong nhóm nghiên cứu cũng có hai bác sĩ ngoại khoa cùng tham gia. “Nếu khối u quá to, các bác sĩ thường phải mổ. Tuy nhiên, khối u có thể tăng kích thước trở lại nên các bác sĩ ngoại khoa không cho rằng đây là phương pháp tối ưu để điều trị căn bệnh này. Họ ủng hộ việc sử dụng y học cổ truyền để khắc phục các nhược điểm của y học hiện đại”.

Quan trọng hơn, trong 130 bệnh nhân sử dụng cốm tiền liệt thanh giải không có bệnh nhân nào có biểu hiện rối loạn tiêu hóa, chóng mặt dị ứng hay mất ngủ. Không chỉ vậy, một số bệnh nhân còn cải thiện tình trạng sinh lý sau khi mắc bệnh.

“Chúng tôi đang bàn bạc về phương thức hợp tác. Tôi nghĩ rằng nhóm cần có những điều chỉnh nhất định về quy trình để phù hợp giữa bào chế trong môi trường phòng thí nghiệm với quy mô sản xuất công nghiệp” - PGS.TS Nguyễn Thị Tân cho biết.

Quy trình bào chế chế phẩm dạng cốm dùng để điều trị phì đại tuyến tiền liệt lành tính của GS.TS Trần Hữu Dàng và các cộng sự đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng độc quyền giải pháp hữu ích.

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Tân - Trường ĐH Y Dược Huế, để điều trị căn bệnh mãn tính này có thể sử dụng y học hiện đại hoặc y học cổ truyền. Tuy nhiên phải điều trị lâu dài, sử dụng thuốc thường xuyên. Ngay cả sau khi phẫu thuật, tuyến tiền liệt vẫn có thể bị phì lại. Nhóm nghiên cứu tại Trường ĐH Y Dược Huế nhận thấy rằng, việc sử dụng các thảo dược cho hiệu quả tốt. 

Minh Hà
Bạn đang đọc bài viết "Cốm thảo dược cho người phì đại tiền liệt tuyến" tại chuyên mục Đời sống tiêu dùng. Các thông tin đóng góp, xin liên hệ số Hotline: 038.343.38.38 hoặc gửi email về địa chỉ email (bientap@hd24h.vn).